Лабораторија

Што е рефрактометар, како и за што се користи

Рефрактометарот е рачен, оптички инструмент, така што се определува содржината на шеќерот на принцип на прекршување на зрак светлина при поминување низ ширата. Светлината, при минување од поретка во погуста средина се прекршува помалку или повеќе, во зависност од концентрацијата на растворот низ кој минува. Ако концентрацијата е поголема, прекршувањето исто ќе биде поголемо, и обратно. Рефрактометарот по својот изглед може да го препознаеме, така што се состои од дурбинска цевка која што е долга 16 cm. На предната страна се наоѓа окулар, низ кој се гледа една скала, сместена во внатрешноста на цевката. Скалата е групирана од 0 до 40, што ги претставува тежински проценти во 100 cm3. Секој процент е поделен на по пет дела кои се еднакви, што претставува 0,2 дела од еден цел процент. На задниот дел се наоѓа стаклена призма со капче, така што на призмата се прекршува светлината и се одбива до скалата во вид на темно и свело поле. Таму каде што се граничат светлината и темното поле, всушност ја читаме содржината на шеќерот во тежински проценти. Пред да почниме со работа, рефрактометарот мора да биде баждиран со дестилирана вода на температура од 20˚C. Се ставаат на призмата 2 – 3 капки дестилирана вода со истата температура и се затвара капачето. Гледаме низ окулаторот и ако рефрактометарот е добро баждиран а тоа ќе го процениме ако граничната линија меѓу светлината и темното поле паѓа точно на нула означена на скалата, а во спротивно го регулираме со винтчето, преку кое скалата се поместува па така граничната линија точно се поклопува со нулата.

Потоа призмата добро ја бришеме со сува крпа.

За определување на содржината на шеќер, од ширата на призмата се ставаат од две до три капки на сува и чиста површина и го затвараме капачето.

Кон светлината гледаме преку окулатор на скалата. Споменавме, таму каде што е граничната линија, таму го отчитуваме процентот на шеќер. По секое мерење мора добро да се чисти призмата со сува крпа и мерењето продолжува на ист начин.

Има повеќе видови на рефрактометри. Предноста на овој рефрактометар е што се користи за терен и може моментално да ја дознаеме состојбата на шеќерот во грозјето, во лабораторија се користи дигитален рефрактометар и се користи не само кога ширата е пуштена во процес туку и за исти цели како претходниот. Позитивна работа за малите винарии е што може да си го дозволат.